INGENDAEL INSIGHTS


De grote verandering van de toekomst
gaat over cultuur en gedrag!

Technologische ontwikkelingen en de patiënt stonden centraal tijdens het Ingendael Discours 2018. Welke rode draden zijn er uit de vele inleidingen en discussies te halen? Steven de Waal, voorzitter Public Space Foundation, bundelt de belangrijkste inzichten en schetst een ambitieagenda.

Cultuur en gedrag

“We hebben veel gesproken over technologie, maar eigenlijk ging het in alle discussies ook over cultuur en gedrag. Jullie hebben dus al door dat je door nieuwe technologieën heen kunt en moet kijken. Dat wordt jullie grote slag, intern,” begint De Waal. Erik Gerritsen, secretaris-generaal van het ministerie van VWS, sprak bestuurders persoonlijk aan tijdens zijn sessie, met de vraag met welke concrete actiepunten zij aan de slag gaan. De Waal: “Er werd gesteld dat wij hier wel geloven in de veranderingen die nodig zijn in de zorg.


Dat schept echter ook een verplichting om daar daadwerkelijk mee aan de slag te gaan. Strategie is namelijk niet praten en mooie plannen maken. Strategie is dingen doen. Ik vond het mooi om te zien dat Erik Gerritsen daar concreet met u mee aan de slag ging.”

Vier trends

De Waal noteerde tijdens het Ingendael Discours 2018 een viertal trends met een grote impact op de zorg:

1) de ontwikkeling van personalized medicine naar personalized cure;

2) shared decision making die wordt ondersteund met gedeelde informatie tussen arts en patiënt;

3) het verdwijnen van de ambulante ziekenhuiszorg;

4) de intelligentie van apparaten die toeneemt en steeds meer wordt ingezet in de zorg. Bijvoorbeeld als een virtuele huisarts.


"We hebben veel gesproken over technologie, maar eigenlijk ging het in alle discussies vooral over cultuur en gedrag. Dat wordt jullie grote slag, intern."

Steven de Waal, voorzitter Public SPACE Foundation

Ambitieagenda

Een ambitieagenda van de zorg zal draaien om het gegeven dat de patiënt meer informatie en zeggenschap krijgt, concludeert De Waal. Hij ziet vier elementen voor zo’n agenda, vier routes als het ware, die terugkwamen in het debat:


  1. De impact van deze verandering op de cultuur in het zorgsysteem. Deze verandering zal langzaam gaan en is niet met een nationale agenda af te dwingen. Het is vooral een lokaal proces waarvoor dus lokaal leiderschap nodig is.
  2. De huidige zorg is georganiseerd als een machine, rondom efficiency, procedures en regels. De patiënt wordt als een onderdeel van die machine behandeld. De patiënt centraal stellen vraagt om een andere organisatie en om anders denken.
  3. In de interne structuur van het ziekenhuis kan de macht meer worden gedeeld met de patiënt of netwerken om de patiënt: familie, vertrouwde verwijzers, peer-groups. De term Chief Experience Officer is hier van toepassing.
  4. Door de inzet van technologie krijgen dokters meer tijd voor aandacht voor de patiënt. Dat is ook een argument om te gebruiken bij zorgverleners die zich bedreigd voelen door technologie.

Kans

Onder de hele discussie van de patiënt als CEO van zijn zorg ligt de aanname dat dit de zorg efficiënter en effectiever zal maken, en dus budgettair geen probleem is, zegt De Waal. Hij concludeert: “Of dat waar is, weet ik niet. We zullen het gaan zien. In ieder geval zal de zorg veranderen, vanuit zichzelf of omdat externe krachten dat afdwingen. De patiënt krijgt door de moderne technologie sowieso meer data en het ‘eigen dossier’, meer vergelijkingsinformatie, o.a. over de range aan mogelijke behandelingen en over de kwaliteit van instellingen, en raakt ook gewend aan eigen keuzes en inbreng. Dat is een cruciaal verschil. Want gaan we uit van bedreigingen die ons dwingen tot innoveren of zien we kansen om het beter te doen? In een veranderingsproces is uitgaan van kansen vele malen leuker en beter.”


De patiënt heeft het laatste woord....